Van de meer dan vierhonderd Belgen met een postbusconstructie op Malta zijn er minstens vijftig met een luxejacht onder Maltese vlag. En heus niet alleen voor de mooie havens of de soepele vaarbewijzen. Een boot op kosten van een zogezegd Maltees bedrijf die je aan jezelf verhuurt: het is een achterpoortje om minder belastingen te moeten betalen. Minister van Fraudebestrijding Vincent Van Peteghem (CD&V) belooft “resultaten op het terrein”.
“Het aantal superjachten langer dan 24 meter is de voorbije vijf jaar verdubbeld en alleen al in de laatste negen maanden met 6 procent gegroeid”, meldde de Maltese minister van Transport eind september nog trots. Hij bracht een bezoek aan een gespecialiseerde beurs en kondigde enkele initiatieven aan om de sector nog verder te stimuleren. In totaal zijn er meer dan duizend geregistreerd.
Het principe voor een jacht op Malta is eenvoudig, als je enkele miljoenen op overschot hebt. Je richt op Malta een bedrijf op dat als activiteit boten verhuurt. Het bedrijf koopt het jacht daarom tegen een voordelig BTW-tarief en leaset de boot aan jou als huurder. Na een kort leasingcontract mag je de boot zelf overkopen voor een prijs die je met je eigen Maltese bedrijfje overeenkomt. Fiscaal én financieel voordelig. Dat de voorwaarden om kapitein te mogen zijn in Malta veel soepeler zijn, is een handig extraatje.
Minstens vijftig Belgen hebben een boot op Malta, ontdekte zakenkrant De Tijd via een samenwerking met de Daphne Caruana Galizia Foundation. Dat fonds is vernoemd naar de Maltese onderzoeksjournaliste die onderzoek deed naar corruptie en vermoord werd – vier jaar na de feiten is nog niet duidelijk wie de opdrachtgever was. In totaal zijn er volgens het onderzoek naar “Postbus Malta” meer dan vierhonderd Belgen met een fiscale constructie op het eiland in de Middellandse Zee.
Gevoel van onrecht
“Zo’n constructie opzetten mag, maar het komt wel met een bijsluiter”, zegt fiscaal expert Michel Maus (VUB). “De herkomst van het kapitaal waarmee de boot is gefinancierd, moet boekhoudkundig correct zijn. Als je een boot leaset, telt dat net als een bedrijfswagen als een voordeel waarop je belastingen betaalt. En de voorwaarde is dat je een buitenlandse vennootschap ook vanuit het buitenland bestuurt. Je moet kunnen aantonen dat je echt in Malta bent geweest voor bestuursvergaderingen, bijvoorbeeld.”
Met al die randvoorwaarden loopt het al eens mis. En dan is het fraude. “Iedereen mág op zoek gaan naar de weg van de minst belaste weerstand”, zegt Maus. “Maar het zorgt voor een gevoel van onrecht als mensen die zich zoiets kunnen permitteren ook nog eens aan belastingbesparing kunnen doen.”
Maus noemt het “een gevolg van internationale fiscale concurrentie” waar zeker binnen de Europese Unie, waar ook Malta deel van uitmaakt, toch eens een hartig woordje over zou mogen worden gepraat. En ook de fiscus kan meer doen, zegt hij. “Als enkele journalisten dit kunnen uitzoeken, zij toch ook?”
Bevoegd minister Vincent Van Peteghem (CD&V) zegt dat er wel degelijk vooruitgang wordt geboekt. “Een vennootschap op Malta is op zich niet illegaal. Maar ik kan u verzekeren: de Bijzondere Belastinginspectie werkt er al lang intensief aan. Die mag zijn verwezenlijkingen niet tentoonspreiden in de pers, maar u mag erop rekenen dat we onze strijd tegen fraude en fraudeurs verderzetten, met resultaten op het terrein.”
Volgens Van Peteghem lopen er 28 fraude-onderzoeken naar constructies op Malta en nog eens tientallen naar dossiers rond de Pandora Papers en de Dubai Papers. “Er lopen 321 gelijkaardige onderzoeken naar gelijkaardige juridische constructies en elf rond de Kaaimantaks.”
